Roboty, klocki lego, długopisy 3D, aplikacje – to przykładowe narzędzia, z których korzystamy podczas hakersowych zajęć, przy współpracy z Microsoft. Narzędzia i rozwiązania technologiczne są jednak tylko środkiem w drodze do celu, jakim jest rozwój kompetencji przyszłości. Zajęcia prowadzone są tak, by młodzi ludzie mogli trenować m.in. umiejętność analitycznego i krytycznego myślenia czy pracę zespołową. Podczas zajęć STEAM stają się odkrywcami, badaczami i twórcami.

Celem współpracy Fundacji Sarigato i Microsoft, w ramach projektu Hakersi, jest zwiększenie dostępu do nowoczesnej edukacji poprzez stworzenie programów edukacyjnych dla dzieci zagrożonych wykluczeniem społecznym i cyfrowym. W ramach projektu edukatorzy STEAM prowadzą cotygodniowe zajęcia w placówkach opiekuńczych i świetlicach środowiskowych w Warszawie i powiecie pruszkowskim.

Trudno przewidzieć, jak będzie wyglądać rynek pracy w przyszłości, jednak już teraz wiadomo, jakie umiejętności będą przydatne na wielu stanowiskach. Na liście kompetencji są m.in. analityczne i krytyczne myślenie, kreatywność, elastyczność, inteligencja emocjonalna i empatia czy umiejętność rozwiązywania problemów. Oraz kompetencje cyfrowe, które już teraz odgrywają ogromną rolę w wielu obszarach życia.

Przestrzeń dla młodych badaczy i odkrywców

Jak rozwijać przydatne umiejętności? Jak umożliwić dzieciom odkrywanie własnego potencjału i jak tworzyć przestrzeń, w której jest miejsce na ciekawość, otwartość, eksperymentowanie i proaktywność? Z odpowiedzią przychodzi akronim STEAM (z ang. Science – nauka, Technology – technologia, Engineering – inżynieria, Art – sztuka, Math – Matematyka). Właśnie na tej metodyce bazuje długofalowy program edukacyjny, który Fundacja Sarigato realizuje przy współpracy z Microsoft. Zajęcia prowadzone są w placówkach i świetlicach środowiskowych.

— Wspieranie inicjatyw takich jak projekt Hakersi realizowany przez Fundację Sarigato jest wyrazem zaangażowania Microsoft w to, aby nasze centra danych realnie przyczyniały się do rozwoju miejsc, w których działamy — nie tylko poprzez umożliwianie korzystania z nowoczesnych technologii, ale także poprzez długoterminowe inwestycje odpowiadające na lokalne potrzeby. — mówi Piotr Bralski, dyrektor centrum danych Microsoft w Polsce. — Projekt prowadzony w Warszawie oraz w powiecie pruszkowskim pokazuje, jak rozwój kompetencji cyfrowych oraz nauka przez zabawę oparta na metodyce STEAM pomagają młodym ludziom rozwijać myślenie analityczne, kreatywność i umiejętność rozwiązywania problemów — kompetencje, które będą kluczowe na rynku pracy przyszłości.

STEAM w praktyce

Na czym dokładnie polegają zajęcia w duchu STEAM? Scenariusze spotkań są różne, ale zawsze służą one temu, by kompleksowo zaopiekować nie tylko obszar wiedzy i narzędzi, ale przede wszystkim praktycznych umiejętności. Trenerzy prowadzący zajęcia tworzą przestrzeń, w której dzieci mogą testować, próbować, wyzwalać ciekawość, odkrywać i samodzielnie wyciągać wnioski.

Oto przykładowe aktywności:

• Wspólne budowanie mostu z klocków o wymiarach 2×4 i sprawdzenie, jak duże obciążenie wytrzyma taka konstrukcja z klocków. Następnie dzieci ustawiają na niej np. krzesła, książki itd. To aktywność rozwijająca także umiejętność współpracy w grupie.
• Układanie domina tak, by po jego uruchomieniu klocki omijały ustawione wcześniej przeszkody, jak np. krzesła – świetny sposób na trenowanie umiejętności planowania, tworzenia koncepcji, analizowanie ryzyka.
• Sięganie po zagadki logiczne – zarówno analogowe, jak i cyfrowe. Dla przykładu: sterując robotem w świecie wirtualnym, można ćwiczyć myślenie algorytmiczne, a przechodząc do kolejnych poziomów samodzielnie tworzyć algorytmy.
• Projektowanie trasy dla Ozobota, dzięki czemu dzieci uczą się podstaw programowania i ćwiczą cierpliwość.
• Wspólne budowanie jak najwyższej wieży z klocków lego smart, ale w taki sposób, by przełamać schematy i stworzyć nieszablonowe konstrukcje.
• Tworzenie instrukcji dla robota, który będzie wykonywać określone czynności.

Okiem edukatora

Jak podkreśla Jacek Suliga, edukator i trener Hakersów, tutaj nie ma złych rozwiązań. Jest za to pobudzanie kreatywności i szansa na testowanie własnych pomysłów, odkrywanie ciągu przyczynowo-skutkowego, poprawianie błędów i zwinna zmiana koncepcji lub jej udoskonalenie. Trenowanie cierpliwości, wytrwałości, radzenie sobie z presją czasu i niepowodzeniami, by za chwilę szukać nowego rozwiązania i pomysłu na realizację zadania – to zdaniem Jacka tworzy wartość STEAM-owego podejścia do edukacji. Bo ważne jest, żeby się nie zrażać i nie poddawać!

Marek Brynda, który również prowadzi hakersowe zajęcia, podkreśla, że bardzo ważne jest rozwijanie zdolności krytycznego myślenia oraz umiejętności szukania informacji, selekcjonowania i weryfikowania źródeł. Dlatego Marek nie „wykłada” dzieciom definicji takich pojęć jak STEAM czy grafika wektorowa. Dzieci, podczas zajęć, samodzielnie poszukują odpowiedzi na pytania i korzystają z różnych narzędzi, co jest doskonałym wstępem do dalszej rozmowy i pogłębienia tematu przez prowadzącego. Marek Brynda przekonuje również, że podstaw programowania z powodzeniem można uczyć się offline, korzystając np. z kartki papieru. Jego misją jest pokazanie dzieciom, że programowanie to coś więcej niż „klikanie” i patrzenie w monitor. To współpraca z zespołem, logiczne myślenie, kreatywność, wyszukiwanie błędów i nauka dokładności. Dlatego Hakersi – ćwicząc na przykładach z życia wziętych i codziennych czynnościach – ucząc się, na czym polega kodowanie. Dzieci tworzą na kartce na przykład instrukcję wykonania jakiejś czynności, a następie starają się to zaprogramować, by robot mógł zrealizować zadanie. Dużo przy tym śmiechu, bo okazuje się, że pomijając jakiś etap, można uzyskać efekt odwrotny do zamierzonego, a brak precyzji prowadzi do zabawnych sytuacji. Dzięki temu widzi się wyraźniej, na czym polega związek przyczynowo-skutkowy, a także ćwiczy dokładność i koncentrację oraz myślenie analityczne. Dopiero po takiej aktywności zespołowej przychodzi czas na naukę programowania na komputerach lub bardziej złożone zadania z robotyki.

Wielkie brawa dla Hakersów i SuperBohakerów!